Τα παλιά χρόνια στη Θεσπρωτία, ο εορτασμός του Δεκαπενταυγούστου είχε μια ξεχωριστή ιερότητα και βαθύ άρωμα πίστης. Με το χάραμα, οι κάτοικοι κατέκλυζαν τους ναούς και τα απομακρυσμένα ξωκκλήσια της Παναγίας, ξεκινώντας το δρόμο τους από τα χαράματα με ευλάβεια. Μετά τη λειτουργία, οι πιστοί συγκεντρώνονταν και έψαλλαν παραδοσιακούς ύμνους, συνδυάζοντας την κατάνυξη με την πνευματική ανάταση.
Η παρουσία της Παναγίας ήταν το επίκεντρο της ζωής των ανθρώπων, οι οποίοι έβρισκαν παρηγοριά και έθεταν τις ελπίδες τους στη χάρη της. Εκτός από τον πρωινό εκκλησιασμό, σε ορισμένα χωριά οι ιερείς περνούσαν με την εικόνα της Κοίμησης από σπίτι σε σπίτι, ενώ την παραμονή προσφέρονταν νηστήσιμα φαγητά. Τα παραδοσιακό πανηγύρια και τα γλέντια δεν αποτελούσαν ανεξάρτητες εκδηλώσεις, αλλά διατηρούσαν την πνευματική τους σύνδεση με το θρησκευτικό νόημα της ημέρας.
Ιδιαίτερη θέση κατείχε το παραδοσιακό έθιμο «ντολή-ντολιά», το οποίο είχε ως στόχο τη συμφιλίωση των κατοίκων και την ενίσχυση της ομόνοιας στην τοπική κοινωνία. Μέσα από τραγούδια, χορούς και τη συμμετοχή όλου του χωριού, οι άνθρωποι καλλιεργούσαν την ψυχική αρμονία. Σήμερα, η αναβίωση αυτών των αξιών λειτουργεί ως πνευματικό στήριγμα και υπενθύμιση μιας πιο αγνής και ειρηνικής ζωής.



