Πέστανη Θεσπρωτίας: Η ιστορία του χωριού-φάντασμα που ερήμωσε από σεισμό

Η Πέστανη, η σημερινή Κρυόβρυση στη Θεσπρωτία, αποτελεί ένα κλασικό παράδειγμα χωριού-φάντασματος που σημαδεύτηκε ανεπανόρθωτα από τα χτυπήματα του Εγκέλαδου. Τον Νοέμβριο του 1979, δύο ισχυροί σεισμοί άνω των 5 Ρίχτερ, με διαφορά μόλις πέντε ημερών μεταξύ τους, ισοπέδωσαν την περιοχή και ανάγκασαν τους κατοίκους να εγκαταλείψουν οριστικά τις εστίες τους, διασκορπιζόμενοι σε διάφορες γύρω περιοχές. Oι μνήμες από εκείνη την εποχή παραμένουν ζωντανές στους ανθρώπους που έζησαν την καταστροφή. Σύμφωνα με τις μαρτυρίες, το πρωί εκείνου του Νοεμβρίου ένα δυνατό βουητό και τα σπίτια που άνοιγαν στα δύο προκάλεσαν πανικό. Ολόκληρο το χωριό βρέθηκε αντιμέτωπο με μια τεράστια τραγωδία, καθώς από τα 70 συνολικά σπίτια της Πέστανης, τα 10 κατεδαφίστηκαν ολοσχερώς από το πρώτο κιόλας χτύπημα, ενώ ο δεύτερος σεισμός που ακολούθησε λίγες ημέρες αργότερα ολοκλήρωσε την ολική καταστροφή. Οι ζημιές δεν περιορίστηκαν μόνο στην Πέστανη, καθώς στην ευρύτερη περιοχή και την Ηγουμενίτσα εκατοντάδες κτίρια υπέστησαν σοβαρές ρωγμές και κρίθηκαν ακατάλληλα. Το ποσοστό των αστέγων στην Πέστανη άγγιξε το 100%, οδηγώντας τους κατοίκους σε μια μακρά περίοδο δοκιμασίας. Οι ίδιοι θυμούνται χαρακτηριστικά τη διαμονή σε αντίσκηνα για έξι ολόκληρους μήνες μέσα στο τσουχτερό κρύο του χειμώνα, έχοντας μαζί τους ακόμη και βρέφη. Η καταστροφή του χωριού επέφερε και τον χωρισμό πολλών οικογενειών και συγγενών, οι οποίοι αναγκάστηκαν να αναζητήσουν αλλού μια νέα αρχή μετά το th οριστικό ξερίζωμα από τον τόπο τους.