Ένα από τα πιο ιδιαίτερα κεφάλαια της τοπικής ιστορίας της Θεσπρωτίας αφορά τις εκτεταμένες μετονομασίες οικισμών που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια του Μεσοπολέμου. Μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1920, τα χωριά στις επαρχίες της Παραμυθιάς, της Θυάμιδος και του Μαργαριτίου διατηρούσαν τις παραδοσιακές τους ονομασίες, οι οποίες αποτυπώνονταν με ακρίβεια στους χάρτες της εποχής. Ωστόσο, η ανάγκη για τη λεγόμενη «ελληνοποίηση» των τοπωνυμίων οδήγησε στη σύσταση ειδικών νομαρχιακών επιτροπών, αποτελούμενων από καθηγητές, δημόσιους λειτουργούς και εφόρους αρχαιοτήτων, οι οποίες ανέλαβαν το έργο της μεταβολής τους.
Το σκεπτικό πίσω από αυτές τις αλλαγές ήταν η αντικατάσταση ονομάτων που είχαν τουρκική, σλαβική, αρβανίτικη ή βλάχικη ρίζα, αλλά και η εξάλειψη ονομασιών που θεωρούνταν κακόηχες. Η διαδικασία ξεκίνησε το 1924 και συνεχίστηκε για πολλές δεκαετίες, με την τελευταία επίσημη μετονομασία να καταγράφεται το 1963, όταν ο οικισμός Θανάτικα της κοινότητας Γαρδικίου Φιλιατών έλαβε το όνομα Μέλισσα. Παρά τις προθέσεις των επιτροπών, πολλές από τις αλλαγές αυτές κρίθηκαν εκ των υστέρων άστοχες από τους τοπικούς πληθυσμούς, καθώς θεωρήθηκε ότι αλλοίωσαν την ιστορική ταυτότητα και τη φυσιογνωμία των περιοχών.
Χαρακτηριστικά παραδείγματα αποτελούν το χωριό Μενίνα, που μετονομάστηκε σε Νεράιδα, χάνοντας τον ιστορικό συσχετισμό με τη σημαντική μάχη της Εθνικής Αντίστασης, καθώς και η Οσδίνα, που μετονομάστηκε σε Πέντε Εκκλησιές, παρά το γεγονός ότι ο οικισμός διαθέτει συνολικά δεκατέσσερις εκκλησίες. Η αποσύνδεση από το παρελθόν ήταν τόσο έντονη, ώστε σε πολλές περιπτώσεις οι κάτοικοι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν μέχρι σήμερα τα παλαιά ονόματα στην καθημερινότητά τους, διατηρώντας ζωντανή τη μνήμη των βυζαντινών και μεταβυζαντινών οικισμών που υπήρχαν στην περιοχή.