Μια ιστορική στιγμή υψηλού συμβολισμού εκτυλίσσεται στις φετινές Εκδηλώσεις Μνήμης στο Σούλι, καθώς το εμβληματικό όπλο του Σουλιώτη οπλαρχηγού και Φρουράρχου Πατρών, Χρήστου Φωτομάρα, επιστρέφει στην πατρίδα του μετά από 204 χρόνια. Η σπάθη, που αποτελεί ζωντανό κομμάτι της επαναστατικής μας ιστορίας, θα εκτεθεί στην ιστορική Οικία Τζαβέλλα, προσφέροντας στους επισκέπτες την ευκαιρία να έρθουν σε επαφή με ένα κειμήλιο που διέσωσε ο ίδιος ο αγώνας.
Η διαδρομή του ιστορικού αυτού αντικειμένου είναι συγκλονιστική. Σύμφωνα με τα απομνημονεύματα του Κασομούλη, το όπλο χάθηκε μέσα στον χαμό της Έξοδου του Μεσολογγίου, για να διασωθεί τελικά χάρη στην αυταπάρνηση ενός στρατιώτη του Φωτομάρα, ο οποίος το επανέκτησε μέσα στη δίνη της μάχης. Μετά την απελευθέρωση, η σπάθη κοσμήθηκε με αργυρά στοιχεία από τον τεχνίτη Ιωάννη Νταβαρούκα, φέροντας χαραγμένο το όνομα του κατόχου της και τη χρονολογία 1831. Το κειμήλιο φυλασσόταν επί χρόνια στο Μουσείο της Ιστορικής και Εθνολογικής Εταιρείας Πελοποννήσου στην Πάτρα.
Ο Κώστας Λ. Τζαβέλλας χαιρέτισε την κίνηση αυτή, υπογραμμίζοντας τους στενούς οικογενειακούς δεσμούς των Φωτομαραίων με τη φάρα των Τζαβελλαίων. Η φιλοξενία της σπάθης στην Οικία Τζαβέλλα προσδίδει ένα ιδιαίτερο πνευματικό βάρος στις φετινές εκδηλώσεις, τιμώντας την ηπειρωτική αργυροχοΐα και την ηρωική παράδοση των Σουλιωτών αγωνιστών που πολέμησαν για την ελευθερία του έθνους.
