Στο παλαιό κοιμητήριο του Σουλίου, εκεί όπου αναπαύονται οι γενναίοι Σουλιώτες αγωνιστές, η ιστορία παραμένει ζωντανή και συνεχίζει να συγκινεί. Ανάμεσα στα μνημεία και στα ερείπια βρίσκεται η ιστορική εκκλησία της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, ένας τόπος ιδιαίτερης θρησκευτικής και εθνικής σημασίας, που κάθε Δεκαπενταύγουστο τιμούσαν με ξεχωριστή ευλάβεια οι πρόγονοι των κατοίκων. Σήμερα, ο χώρος αυτός αποκτά μια νέα, εξέχουσα θέση στον ευρωπαϊκό χάρτη της ιστορικής μνήμης, καθώς εντάχθηκε επίσημα στα Σημαντικά Νεκροταφεία της Ευρώπης και στη «Διαδρομή Ευρωπαϊκών Κοιμητηρίων» του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Η σημαντική αυτή διεθνής αναγνώριση αποτελεί ορόσημο για την περιοχή, καθώς δεν αφορά απλώς έναν χώρο ταφής, αλλά έναν τόπο άρρηκτα συνδεδεμένο με τους αγώνες και τη θυσία των Σουλιωτών. Στο πλαίσιο της Ολοκληρωμένης Χωρικής Επένδυσης Σουλίου, έχουν ήδη υλοποιηθεί οι απαραίτητες εργασίες καθαρισμού και επιμέλειας από τους αρμόδιους φορείς, ανοίγοντας τον δρόμο για την οριστική μελέτη αναστήλωσης του ναού και της ευρύτερης περιοχής.
Παρά το γεγονός ότι ο δρόμος μέχρι την ολοκλήρωση των έργων είναι μακρύς, κάθε βήμα έχει τεράστια αξία για τους ανθρώπους του Σουλίου. Το ζητούμενο δεν περιορίζεται στην αποκατάσταση των πέτρινων τοίχων, αλλά στην επαναφορά της ζωής σε έναν τόπο πίστης και ιστορίας. Η ελπίδα όλων είναι να ηχήσει ξανά η καμπάνα της Παναγίας στο Σούλι, ώστε οι απόγονοι των ηρώων να επιστρέψουν στις ρίζες τους για να τιμήσουν τη μνήμη των προγόνων τους, αποδεικνύοντας ότι η επιστροφή στο Σούλι αποτελεί μια ουσιαστική διαδρομή στην ιστορία, τη μνήμη και την τιμή.
