Στις 27 Ιουνίου 1944, οι Εθνικές Ομάδες Ελλήνων Ανταρτών (ΕΟΕΑ) του ΕΔΕΣ πέτυχαν μια καθοριστική νίκη για την περιοχή της Θεσπρωτίας, απελευθερώνοντας την Παραμυθιά και τα γύρω υψώματα από τις γερμανικές δυνάμεις και τους ένοπλους Μουσουλμάνους Τσάμηδες, οι οποίοι δρούσαν ως συνεργάτες των κατακτητών. Η μάχη αυτή αποτέλεσε σταθμό στον αγώνα των Ελλήνων ανταρτών, καθώς έθεσε τέλος στην κυριαρχία των ενόπλων ομάδων που λυμαίνονταν την περιοχή και τρομοκρατούσαν τον άμαχο πληθυσμό.
Οι προσπάθειες για την εκκαθάριση της περιοχής από τις ληστρικές ομάδες συνεχίστηκαν καθ' όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού του 1944. Παρά τις προσπάθειες για διπλωματική διευθέτηση και την έκκληση των ΕΟΕΑ για κατάθεση των όπλων, η άρνηση των Μουσουλμάνων να συμμορφωθούν, σε συνδυασμό με τη συνεχή υποκίνηση από τους Γερμανούς, οδήγησε σε νέες συγκρούσεις. Σημαντικές αναμετρήσεις, όπως η μάχη της Μενίνας, επισφράγισαν την ήττα των ναζιστικών δυνάμεων και των συνεργατών τους στη Θεσπρωτία, οδηγώντας στην πλήρη απελευθέρωση της περιοχής.
Σήμερα, η ιστορική μνήμη παραμένει ζωντανή, παρά τις προσπάθειες ορισμένων να διαστρεβλώσουν τα γεγονότα εκείνης της περιόδου, παρουσιάζοντας την ημέρα της απελευθέρωσης με ψευδή επιχειρήματα. Η ιστορική καταγραφή παραμένει αδιάψευστος μάρτυρας: οι δυνάμεις που συνεργάστηκαν με τους Ναζί κατά τη διάρκεια της Κατοχής βαρύνονταν με εγκλήματα πολέμου, και η απελευθέρωση της Παραμυθιάς αποτελεί μια σελίδα δόξας που ανήκει δικαιωματικά στην Εθνική Αντίσταση κατά του Άξονα.